‘Bijke neemt deel van de zorg over’

MARRUM

Zorg verandert en veel mensen ondervinden daar nu al de gevolgen van. Als robothond Bijke een belangrijk deel van de zorg overneemt, zal dat helemaal wennen zijn.

Stabij Bijke is een aaibare robothond, die er voor moet zorgen dat het baasje op een gezonde en vooral prettige manier langer en veilig thuis kan wonen, mensen stimuleert om in beweging te komen en scherp houdt. In Marrum was een dertigtal met name aan de zorg gerelateerde belangstellenden, die vorige week donderdag in het dorpshuis langskwamen voor een kennismaking. Zij reageerden enthousiast omdat ze als geen ander de behoefte inzien, maar hebben vooral ook veel vragen.

Aije Klaren uit Feanwâlden is als projectmanager, ICT-freak en trekker van het project. Hij ziet het als een uitdaging om zorg in de toekomst te borgen met de inzet van digitale hulpmiddelen. Klaren is allang overtuigd van de mogelijkheden die Bijke in de toekomst biedt. Hij wijst er op dat het aantal ouderen de komende jaren verdubbelt en de behoefte aan zorg toeneemt, terwijl het aantal zorgverleners alleen maar verder zal afnemen. Er moeten dus slimme manieren bedacht worden om mensen op een gezonde, veilige en prettige manier thuis te laten wonen, aldus Klaren. Hij onderzoekt de mogelijkheden voor Bijke in nauwe samenwerking met onder meer studenten van ROC Friese Poort in Leeuwarden, TU Twente, UMCG in Groningen en de Fryske Akademy.

Bijke heeft het uiterlijk van een Friese stabijhond. Waar het kort gezegd om gaat, is dat deze vriendelijk ogende robot het baasje kan helpen thuis zelf de regie te houden, maar ook kan stimuleren om bewust en gezond te leven, meer te bewegen en sociale contacten te onderhouden. Bijke helpt mensen bij boodschappen en weet wat er nog thuis nog in koelkast staat, hij kan de televisie aan en uit zetten. De robothond herinnert mensen aan afspraken en kan eventueel vervoer regelen, wijst op activiteiten die op het programma staan, waarschuwt het baasje als die de medicijnen nog moet innemen, dat de verwarming te hoog staat, dat het gasfornuis nog aan staat, dat de deur nog op slot moet. Bijke kan het baasje geruststellen, kan zorgverleners of familie eventueel alarmeren.

De digitale wereld is volgens Klaren inmiddels zover dat dit alles op een leuke en vooral laagdrempelige manier bereikbaar is voor ouderen en bijvoorbeeld mensen met een beperking. De mogelijkheden en taken van Bijke kunnen gaandeweg worden uitgebreid. Belangrijk in deze ontwikkeling is volgens Klaren dat Bijke aaibaar is en kan communiceren in het Fries. Vaak vallen ouderen terug in hun ‘memmetaal’ en daar kan Bijke dan een belangrijke rol in spelen.

Vraag naar Bijke is er volgens Klaren als aanvulling en voor een deel vervanging van de zorg. De technische mogelijkheden zijn volgens hem ook onbeperkt. Volgens Klaren kan de eerste versie van de robothond al eind dit jaar uitgeprobeerd worden. Hij merkt dat er bij een groep mensen scepsis, argwaan en angst is bij deze ontwikkeling. Klaren wijst erop dat het niet anders was toen de computer zijn intrede deed en de smartphone in gebruik kwam. Daarom zal het volgens hem zeker geen tien jaar meer duren, voordat Bijke vertrouwd is en zelfs onmisbaar blijkt in de zorg. Voor de grote groep ouderen die er nu aan zit te komen, zal deze stap volgens Klaren een uitdaging worden. Bijke zal volgens hem voor veel mensen zelfs een vriend voor het leven worden. Vragen zijn er op dit moment vooral over de financiering van het project, maar ook het veiligstellen van privacy bij voortdurende monitoring van de gebruiker.

Inmiddels heeft Bijke in deze regio al een fanclub gekregen, met wijkverpleegkundigen, fysiotherapeuten, sociaal werkers en medewerkers van Zorglab NOF. Ook in Marrum meldde zich een aantal mensen spontaan om mee te denken over de verdere ontwikkeling van Bijke.