Brommervrienden met hesjes voortaan herkenbaar op pad

SURHUIZUM - Staan in Frankrijk de ‘gele hesjes’ voor protest en opstand, in Achtkarspelen zijn de mannen en vrouwen in hun gele hesjes de vriendelijkheid zelve. Daar zijn de opvallende kledingstukken namelijk het ‘uniform’ van de Brommervrienden.

Met de gele hesjes wordt het nieuwe seizoen van de Brommervrienden ingeluid. Nog een paar weekjes, dan begint het rijden weer, tenminste, als het weer mee zit en het coronavirus niet alles plat legt. ,,Wy hâlde op as it te kâld is en de jûnen te koart wurde. Mar dat wikselt, foarrich jier ha wy wol oant yn oktober ta riden. En de lêste jûn, dan slute wy ôf mei snert yn doarpshûs de Delfeart’’ vertelt Janet van der Veer. Ze heeft zin in het nieuwe seizoen. ,,Mar it moat noch eefkes wat waarmer wurde.’’

Geen contributie

Twee jaar geleden waren er acht Brommervrienden, nu soms wel dertig. Ze komen vooral uit Surhuizum, maar ook uit Kootstertille, Harkema, Surhuisterveen, Drogeham en Doezum. De Brommervrienden zijn geen vereniging of club, ze hebben geen voorzitter of penningmeester en niemand betaalt contributie. Er is geen ledenadministratie en er gelden geen regels of voorschriften. Officieel bestaat de groep dus niet. En dat willen ze graag zo houden.

Dat ze nu toch gekozen hebben voor clubkleding, is vanwege de veiligheid. ,,Wy hienen de lêste kear hast in ûngelokje en doe ha wy sein dat wy foar de feilichheid mar opfallende hesjes ha moasten. Dan wit it oare ferkear ek fuort dat wy by mekoar hearre as groep’’, legt Janet van der Veer uit. Toen de vraag rees welke naam er op de hesjes moest komen, vroeg iemand: ‘Hoe hite wy eins?’ Het antwoord was: ‘Wy hite net.’

Appelgebak

Janet van der Veer (47) weet nog precies waar de wieg stond van de Brommervrienden: op het terras van snackbar d’ Alde Boek in Drogeham. Samen met haar man Folkert was ze er op een avond vanuit Harkema heengereden, allebei op hun eigen brommer. ,,En doe rekken wy oan’e praat mei in pear mannen út Surhuzum. Dy wienen lid fan de brommerploech fan Gerkeskleaster, mar dêr moast it altyd sa hurd mooglik en sa fier mooglik. En dizze mannen woenen gewoan in eintsje ride en dan eefkes sitte mei in bakje kofje en appelgebak. Wy ha ôfpraat foar de tiisdeis dêrnei en doe ha wy foar it earst der op út west, mei acht man.’’

Sindsdien maken de Brommervrienden vanuit Surhuizum elke dinsdagavond een rondje op hun brommer. Als het mooi weer is, tenminste, want rijden in de regen is niks aan. Wie mee wil, die komt en wie geen zin heeft blijft thuis. Afmelden hoeft niet, maar als iemand te laat is en even appt, wordt er gewacht. ,,De measten wenje yn Surhuzum. Om healwei sânen komme der in pear út oare plakken wei by ús oan yn de Warmoltsstrjitte en dan ride wy meiïnoar nei Surhuzum.’’

Moai fûgeltsje

De tochten gaan bijvoorbeeld naar Eastermar, Beetsterzwaag of Visvliet en onderweg is er steevast koffie met appelgebak. Eén keer werd zelfs aangestoken bij restaurant De Wâldwei onder Leeuwarden. ,,Bist ek samar in ein fuort op’e brommer, mar wy ride der noait tsjinoan. En it is gjin doel om sa fier mooglik te kommen, as ien ûnderweis in moai fûgeltsje sjocht, dan stopje wy ek samar eefkes.’’

De route wordt vantevoren vaak uitgezet met behulp van de knooppuntroute. De voorste rijder bepaalt het tempo en de richting. Hij heeft ook een oortje in, net als de achterste rijder. Zo kunnen ze bijvoorbeeld overleggen als de groep bij het oversteken van een weg breekt. ,,Dan kinne de foarsten eefkes wachtsje. It binne net fan dy healwize mannen’’, zegt Janet van der Veer lachend.

Geen scooters

De groep heeft een sterke voorkeur voor oude brommers van merken als Eijsink, Honda en Zündapp, maar het hoeven geen antieke rijwielen te zijn. Er rijden wel ‘nieuwachtige’ brommers mee, maar jeugd op een moderne scooter wordt beslist geweigerd, zegt Van der Veer. Sommige rijders zijn boven de tachtig, maar er wordt niet gekeken naar leeftijd. Sowieso is het niets voor jongeren, weet Van der Veer uit ervaring. ,,Us soan hat alris meiriden, mar wy ride him fierstente te stadich, seit er. No, soks moatte wy krekt ha.’’

Verder kijkt men niet zo nauw, iedereen is welkom. Er wordt ook geen onderwerp geschuwd. ,,Kinst hjir alles sizze en alles dwaan, ast mar normaal dochst. Wy wolle gjin geouwehoer ha.’’ Opvallend is wel dat er eigenlijk alleen maar buikschuivers meerijden, geen brommers met hoge sturen, zoals Puch of Tomos. ,,Nee, der sit net ien hippy by’’, zegt Van der Veer lachend. ,,Mar as wy ergens stopje, yn Bakkefean of sa, dan komme der eins altyd wol wat mantsjes by de brommers te sjen.’’

Touwtje

De vrienden kunnen elkaar helpen hun bromfiets in goede conditie te houden. En pech onderweg wordt gewoonlijk ook onderweg opgelost, want er is altijd wel iemand die een touwtje bij zich heeft, een nieuwe bougie of wat extra benzine. ,,En oars kinne se altyd ien belje.’’

Janet van der Veer is niet de enige vrouw in de vriendenploeg, ook de 25-jarige Naomi rijdt vaak mee. Ze zouden er wel meer vrouwen bij willen hebben, zegt Van der Veer. ,,Naomi rydt mei har pake, omdat beppe net mear mei kin te riden. Pake hat spesjaal foar har in brommer út Seelân wei helle, presys sa’nien as dêr’t beppe ek altyd op ried.’’

Tekst: Fokke Wester