Column Rynk Bosma | ‘Nog muffer’

FNP-politicus Aant Jelle Soepboer had een uitstekend verhaal in de dagbladen van Friesland waarbij hij een pleidooi hield voor het behoud van de eigenheid van taal en gewoontes. Hij werd door Jantien de Boer weg gezet als ‘muf’ want trouw aan eigen taal en regionale gewoontes.

‘Muf’ noemde columniste De Boer van de Leeuwarder Courant de niet begrepen ironie. Zelf is zij deskundig want zij woont sinds een luttele drie of vier jaar ook op het platteland. En zoals wel vaker bij die krant verheft zij de eigen ervaringen onmiddellijk als maatgevend voor de hele provincie.

De kosmopoliet in een verbouwde woonboerderij die de ironie van het ‘hartje in de cappuccino’ volledig ontgaat. En dus haar kortstondige ervaring in een dorp verheft tot de maat aller dingen. Het doet denken aan die discussie over de Friese taal in de media van jaren geleden.

Je spoort iemand op die een ‘diepfries’ tegenkwam die weigerde Nederlands te spreken omdat hij in Friesland woont. De hoge uitzondering die verheven wordt tot maatgevend. Want de praktijk leert dat Friezen zich wat betreft taal al te gemakkelijk en vooral veel te vriendelijk aanpassen aan de Nederlandstalige.

Op termijn de ondergang van de taal, maar dat terzijde. Het is overigens wel het fundament van het betoog van Soepboer. Woon zelf al zestig jaar op het platteland en weet dus dat het grote gevaar schuilt in aanpassing. Weet ook van dat dorp waar een enkele ‘import’ met bezwaarschriften het agrarische ritme van de boer wilde bestrijden. Niet voor zeven uur ’s ochtends met trekker en aanhangwagen door de straat vanwege lawaaioverlast.

Een andere boer liet wettelijk vastleggen wat zijn rechten waren toen aan de overkant van de straat, maar wel erg dichtbij, een woning te koop stond. Hij wilde mogelijke procedures over stankoverlast voorkomen. Een bouwondernemer in weer een ander dorp moest zich jarenlang verweren tegen een ‘import’ die elke vrachtauto met bouwmaterialen op zijn mobiel vast legde als bewijslast om bij een gemeente een rijverbod af te dwingen. Een man met een verleden, want dat was hem in een ander klein dorp wel gelukt.

Allemaal ervaringen die moeiteloos zouden kunnen worden aangevuld. De waarschuwing van Soepboer gaat niet alleen over het behoud van ‘muffe’ tradities, maar wil ook waarschuwen voor een Randstedelijke, betweterige mentaliteit van de ‘grootste bek heeft altijd gelijk’.

Als je die onderliggende gedachte wegzet als muf, dan kun je die eigen, eenmalige ervaring wegzetten als nog muffer.