Sintrale As lekt zware metalen in omgeving op traject tussen Dokkum en De Westereen

Het stuk Sintrale As tussen Dokkum en De Westereen lekt vervuild hemelwater de berm in. Doordat een onderliggende laag van de weg opzwelt, beschadigt het asfalt.

Dat heeft onderzoek in opdracht van de provincie uitgewezen. Vorig jaar ontstonden er op verschillende plekken scheuren in de weg. Dit geldt voor het weggedeelte tussen de afslagen naar De Westereen en Broeksterwâld, een wegdeel bij Dokkum en op een toerit naar de As bij De Westereen.

Nu blijkt dat op het traject grofweg tussen De Westereen en Dokkum hemelwater in de fundering van de weglekt. Dat bestaat uit zogenoemde steenslakken, een restproduct bij de productie van staal. Het ontstaat bij het omvormen van ruw ijzer naar staal.

Die staalslakken komen in contact met hemelwater dat daardoor verontreinigd raakt, stelt de provincie. In een brief aan Provinciale Staten schrijven Gedeputeerde Staten dat ‘de milieu-hygiënische (bodem)kwaliteit in de omgeving van de ophogingen negatief is beïnvloed door de aangebrachte constructie. Er is sprake van alkalisch water en uitloging van stoffen die staalslak-gerelateerd zijn waaronder barium en vanadium.’

Veel onderzoek

Er is veel onderzoek nodig geweest om uit te zoeken wat er precies aan de hand is, schrijft de provincie. Daarvoor moesten deels ook specialistische bedrijven ingehuurd worden, waardoor het onderzoek langer duurde. Er zijn peilbuizen geplaatst, grondonderzoeken gedaan en water- en bodemmonsters genomen en geanalyseerd.

Bij het viaduct over de Trekfeart bij Dokkum is in overleg met het Wetterskip Fryslân drainage geplaatst en wordt het water opgevangen in een bermsloot. Dat water wordt per tankauto afgevoerd. Bij de Falom is het water aanvankelijk gecontroleerd in de Falomsterfeart geloosd. Inmiddels wordt ook dat water opgevangen en afgevoerd.

Over het precieze effect van de uittreding van het alkalisch water en de effecten op het milieu lopen nog verscheidene onderzoeken.

In het zuidelijke stuk van de Sintrale As, die in 2017 geopend werd, spelen de problemen niet. Daar heeft de aannemer op de laag staalslakken een waterafdichtende folie gelegd. De overige delen van de weg zijn aangelegd door twee andere aannemers, die de folie niet hebben gebruikt. Zij hadden verwacht dat zich vanzelf een waterafsluitende laag op de staalslakken zou vormen. Dit is vrijwel nergens gebeurd, blijkt nu uit onderzoek.

Scheuren in asfalt

Doordat de staalslakken in contact met water komen zetten ze uit, wat voor scheuren in het asfalt zorgt. Die scheuren worden gemonitord en door de aannemers gedicht. De verkeersveiligheid is niet in gevaar en zal ook komende winter niet in gevaar komen, bezweert de provincie.

Het meest noordelijke stuk van de weg wordt nu waarschijnlijk alsnog van een waterdichte laag voorzien. Dat gebeurt naar verwachting in het voorjaar van 2022. De precieze herstelplannen moeten nog door de provincie worden goedgekeurd.

Op 29 september, 30 september en 1 oktober is de N361 bij Dokkum afgesloten voor onderzoek. Mogelijk speelt daar een vergelijkbaar probleem.

Een belangrijke vraag is wie opdraait voor de kosten van de onderzoeken en de wegreparaties. De provincie vindt dat de aannemers dat moeten betalen. Daar moet nog wel over overlegd worden, schrijft de provincie.