Willem Wilstra eert met fotoboek het Wad en garnalenvissers

Drachten - Willem Wilstra heeft het boek Garnalenvissers van Wad en Gat uitgebracht als eerbetoon aan het Wad. En aan de garnalenvissers.

Willem Wilstra (78) heeft zijn hele werkzame leven op het water doorgebracht. Hij was bemanningslid, stuurman en kapitein, onder andere op de binnenvaart, de kustvaart en op de reddingsboten van Oostmahorn en later Lauwersoog. Daarbij had hij altijd zijn camera bij zich.

Fuort de doka yn

,,Op myn sechttjinde bin ik al begûn as fotograaf. Yn 1964 bin ik by de KNZHRM kaam yn Oostmahorn, as stjoerman op de Insulinde en letter as kapitein op de Gebroeders Luden. Dêr haw ik prachtige reizen en rêddings meimakke. Dêr makke ik ek faak foto's fan en dy koe ik dan wer ferkeapje oan lokale kranten en fakblêden as Schuttevaer en sa. As ik thús kaam, faak hielendal út'e liken, dan dûkte ik dochs noch fuort de doka yn. As ik dan de ôfdrukken klear hie en op bêd gie, koe Tsjitske mei de enveloppen nei de ferskillende redaksjes.''

De tijd op de reddingsboot was de mooiste periode van zijn leven, zegt Wilstra nu. Het gezin woonde in Oostmahorn, een kleine haven aan de Waddenkust. ,,Dêr wennen doe sa'n tritich gesinnen. Dat wienen allegear minsken dy't libben fan it wetter, as fiskers, of as bemanning fan de reddingsboaten of de fearboaten nei de eilannen. Dat wie in prachtige lytse mienskip.''

Archief

Uit zijn omvangrijke archief uit die periode maakte Wilstra Het Zeegat Uit. In dat boek uit 2011 staan vooral zwart/wit foto's die een beeld geven van de visserij en het werk rond het Wad en de voormalige Lauwerszee tot ongeveer 1980. Van het boek zijn inmiddels al meer dan 2000 exemplaren verkocht en Wilstra heeft er recent weer 350 exemplaren van laten drukken. Daarnaast werkte Wilstra als fotograaf mee aan een boek over de Lauwerszee en een boek over It Eilân bij Goëngahuizen.

In november vorig jaar verscheen Garnalenvissers van Wad en Gat. ,,It is myn fjirde en faaks ek myn lêste boek. Dit haw ik hielendal sels gearstald en opmakke'', zegt de Drachtster trots. Wilstra was in zijn tijd in Oostmahorn al bevriend geraakt met de vissersfamilies in de streek rond Zoutkamp, Paesens en Moddergat en Wierum. De foto’s in dit nieuwste boek komen uit de periode herfst 2017 tot herfst 2018. In het laatste katern staan ruim 50 historische foto’s uit Dokkumer Nieuwe Zijlen, van voor de afsluiting van de Lauwerszee in 1969, toen daar nog een garnalenafslag was en de vissers daar hun thuishaven hadden.

Langs de kust

Maar ook reisde hij dit keer langs de Friese en Groningse kust, van Stavoren naar Usquert. Zo kon hij ook in de moderne tijd alle aspecten van de garnalenvisserij vastleggen op de gevoelige plaat. ,,Ik ha mei ferskate fiskers mei west de see op. Ek nachts.'' Daarnaast legde hij ook vast wat er met de vangsten werd gedaan, van de aanlanding tot de verwerking van de 'oogst'. Hierbij komen ook aanverwante bedrijven aan de wal in beeld.

Het is vooral een kijkboek geworden, met bij de foto's korte verklarende bijschriften en slechts enkele langere artikelen. ,,Dit wie myn libben'', zegt Wilstra op de vraag waarom hij het boek maakte. ,,Ik far dan wol net mear mei, mar it Waad giet my wol oan it hert. Dit boek is eins in earbetoan oan de Waadsee en de fiskers dy't der op wurkje. As de beliedsmakkers harren sin krije, dan kinne de garnalefiskers wol ynpakke.''

Weismiten jild

Met lede ogen ziet Wilstra de recente ontwikkelingen aan, zoals Holwerd aan Zee. ,,Sa'n jachthaven by Holwerd hat totaal gjin sin. As se dêr 150 miljoen yn stekke, dan is dat weismiten jild. Sjochst it ek by it kanaal nei Amelân. Dat wurdt dan geregeld útbaggere, mar it slib stoarte se der flakby yn de Waadsee werom. Dus dat komt fansels werom.''

Het Wad zou gebaat zijn bij minder regelzucht van mensen, vindt Wilstra. ,,Se prate in protte oer de natuer, mar feitlik dogge se der neat foar. No ja, ûndersykje en mânske rapporten skriuwe. De Waadsee is gewoan in machtich stik natuer, mei moaie wolkeloften, frisse lucht en twa kear deis skjin wetter fanút de Noardsee. Lit it moai sa, it is no prima. Dat Waad, dat rêdt him fierder wol. It iennige dêr't wy foar soargje moatte is dat de diken goed bliuwe.''

Containers

,,Sjochst it no wer mei dy ramp mei de kontainers fan it MSC ZOE. Wy wienen altyd benaud foar in miljeuramp troch oaljefersmoarging. Der is miljoenen ynfesteard om dêrfoar adekwate apparatuer út te finen en te pleatsen, mar no blykt dat de beakens ferset wurde moatte. Wy moatte ús no rjochtsje op it seemanskip fan de bemanning fan sokke skippen. Want dêr leit it gefaar, se geane de see op wylst de lading net goed fêstsjord is. Deagewoan omdat tiid jild is en der te min minsken oan board bnne om it binnen de tiid klear te krijen.’’

Niet alleen onze kwetsbare Waddenzee is in gevaar, zegt Wilstra, maar eigenlijk is dit een wereldprobleem, want overal gaan wel eens containers overboord en dan meestal met zware zeegang of een plotselinge uitwijkmanoeuvre. De oplossing is volgens hem: Bij het zeeklaar maken van het schip een walploeg inzetten om over alle rijen containers van stuurboord naar bakboord een staaldraad te spannen, liefst twee. ,,Dan giet der neat mear oerboard. Lit dit in oprop wêze foar ús beliedsmakkers fan de Waadsee om de polityk wekker te skodzjen. Dan kin fanút dit lytse lantsje in inisjatyf foar de hiele wrâld op tou set wurde.’’

Het boek is te koop in de winkel of te bestellen bij Willem Wilstra (per mail aan info@willemwilstra.nl of telefonisch op 0512-546521)