Hoe oud zijn de gemeenteraadsleden in Friesland en wat voor werk doen ze?

Rinze Visser (83) is een jaar ouder dan de vorige nestor van alle Friese raden bij aanvang. FOTO NIELS DE VRIES

Friese raadsleden zijn gemiddeld ruim een jaar jonger dan na de vorige verkiezingen. Er zijn minder vijftigers en meer twintigers, dertigers en veertigers. Twintig procent werkt in het openbaar bestuur.

De gemiddelde leeftijd van alle raadsleden bij elkaar opgeteld is ten opzichte van de verkiezingen in 2017 en 2018 een beetje gedaald. Waren de 408 raadsleden na de vorige verkiezingen nog gemiddeld 50,8 jaar, nu is dat 49,6. Ruim een jaar jonger dus.

Lokaal is het verschil soms groter. Zo ging de gemiddelde leeftijd van de 21 raadsleden in Achtkarspelen van 51,3 naar 45,7 jaar. Het is daarmee de op een na jongste raad in Friesland. De eer van de jongste valt te beurt aan Dantumadiel, waar de leeftijd gemiddeld 45,1 jaar is. Dat is 4,6 jaar jonger dan na de verkiezingen in 2018.

Bij slechts zes van de achttien gemeenten ging de leeftijd omhoog. In Harlingen was die stijging het sterkst. Daar was een gemiddeld raadslid in 2018 nog 50,5. Nu is de leeftijd er gemiddeld 56,5. Zelfs het vertrek van het in 2018 met 82 jaar oudste Friese raadslid, Johan Erents van HOOP, kon het tij niet keren: zeven van de zeventien nieuwe raadsleden zijn ouder dan zestig.

Aandeel vijftigplussers flink omlaag

Na de verkiezingen in 2017 en 2018 hadden de vijftigplussers ruim 60 procent van de gemeenteraadszetels in handen. Hun aandeel is na de afgelopen verkiezingen flink omlaag gegaan. Nog ongeveer 53 procent van de raadsleden valt in die leeftijdscategorie.

De verschuiving is vooral langs de leeftijdsgrens van 50 jaar: er kwamen 13 meer veertigers bij en er verdwenen juist 26 vijftigers. Het aantal dertigers groeide van 62 naar 74.

Precies één raadslid is ouder dan tachtig. Dat is Rinze Visser (NCPN, De Fryske Marren). Visser (83) is een jaar ouder dan de vorige nestor van alle Friese raden bij aanvang.

Het jongste raadslid, Jesse Looijenga (BVNL, Tytsjerksteradiel), is 19. Hij is de enige tiener in de Friese raden.

De verjonging

De gemiddelde verjonging van gemeenteraadsleden is ook bij de meeste grote partijen goed te zien. Bij het CDA ging de gemiddelde leeftijd met twee jaar omlaag. Bij de FNP en D66 zakte die zelfs meer dan drie jaar. De zeventien Friese raadsleden van D66 zijn nu gemiddeld 41,6 jaar. Bij GroenLinks en de VVD steeg de leeftijd juist.

Een vijfde raadsleden werkt voor overheid

Voor een vijfde van de raadsleden die deze week wordt benoemd, is een gemeentehuis geen vreemd terrein. 20 procent van alle raadsleden werkt in het openbaar bestuur. Ze zijn nu wethouder of ambtenaar bij een gemeente, werken voor het rijk of hebben een betaalde functie voor een politieke partij in het lokale bestuur.

De groep die voor ‘Nederland’ werkt, is het meest vertegenwoordigd in de achttien nieuwe gemeenteraden. Daarna volgen functies in het onderwijs, in de handel en dienstverlening en in de zorg.

De 408 raadsleden zijn gecategoriseerd in de tien bekendste sectoren in Nederland. Als die cijfers worden afgezet tegen de werkgelegenheid in Nederland, dan staat het openbaar bestuur op plaats 8, achter onder meer de dienstverlening, de zorg en de handel. Mensen in het openbaar bestuur zijn dus oververtegenwoordigd in de raden. Van die sectoren is juist de ict ondervertegenwoordigd vergeleken met het aantal banen in Nederland in die sector. 2,5 procent van de nieuwe volksvertegenwoordigers werkt in de ict. 4,4 procent van de raadsleden werkt in de agrarische sector, ook dat is lager vergeleken met het aantal banen in die sector.

Raadsleden die van hun pensioen genieten, 9 procent van het raadsledenbestand, staan onder het kopje ‘gepensioneerden’, en niet bij de functie die ze in hun carrière hadden, zoals docent, zorgverlener of boer. Raadsleden die ondernemer zijn, zijn voor zover na te gaan was, ingedeeld in de sector waarin ze ondernemen. Onder het kopje ‘overig’ vallen onder meer raadsleden die geen werk hebben, alleen vrijwilligerswerk doen en onbezoldigde functies hebben. Voor raadsleden die meerdere functies hebben, is gekeken naar de hoofdfunctie. Bij geen verschil is de baan gekozen die ze als eerste noemden.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat de leeftijd van GroenLinks-raadsleden van 44,1 naar 48,2 omhoogging. De gemiddelde leeftijd van GroenLinks-raadsleden na de verkiezingen 2017/2018 was echter 47,5. De gemiddelde leeftijden van CU- en PvdA-raadsleden in 2022 waren in de tabel iets te hoog.

Nieuws

Meest gelezen

menu